< > > خلیج فارس در کتب جهانی - خلیج فارس همیشه فارس < > <>
خلیج فارس همیشه فارس

PERSIAN GULF FOR EVER


   

نويسنده : MOHAMMAD-R ; ساعت ٩:٢٥ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢۱ مهر ۱۳۸٩

خلیج فارس در کتب جهانی

برخی از کتب جهانی که از نام کهن دریای پارس استفاده نموده اند

 

به کوشش روزبه پارساپور

1- فلاویوس آریانوس که در قرن دوم میلادی می زیسته در کتابی که درباره جنگهای اسکندر نوشته بود از سفر دریاسالار ارتش اسکندر به دریای پارس نام برده است . وی این دریای پارس را به نام پرسیکون کایتاس نوشته است که همان خلیج فارس کنونی است .


2 - استرابون جغرافی دان نامور یونانی که در سالهای 63 پیش از میلاد تا 19 پس از میلاد می زیسته است در نقشه های خود از همین نام برای دریای پارس استفاده کرده است .


3 - کلودیس پتوله یا بطلیموس جغرافی دان – نقشه نگار ریاضی دان و نویسنده قرن دوم میلادی در کتابهای نقشه های جهان خود که شامل 27 نقشه از جهان و کشورهای مختلف است نام دریای پارس را به نام پرسیکوس سینوس آورده است . وی امپراتوری شاهنشاهی اشکانی را به تصویر کشیده است .


4 - کوین کورسیوس روفوس مورخ نامدار رومی که یورشهای اسکندر به کشورهای مختلف را به رشته تحریر در آورده است در قمستی مربوط به ایران از دریای پارس به نام " اکوارم پرسیکو" نام برده است . که در پارسی امروزی به معنی آبگیر پارس ترجمه می شود .


5 - ابوبکر احمدبن محمد معروف به ابن فقیه در کتاب نامور خود ( مختصر البلدان ) از دریای پارس به نام بحر فارس نام برده است .


6 - ابوعلی احمدبن عمر در کتاب خود ( الاعلاق النفیسه ) از دریای ایران به نام خلیج فارس نام برده است .

7 - در کتاب عجایب الاقا لیم السبعه الی نهایه ا لعماره نام دریای ایران به صورت بحر فارس آمده است .


8 - در کتاب المسالک الممالک ابن خرداذبه بحر فارس مشهود است .


9 - ابوا لحسن علی حسین مسعودی مورخ نامدار در کتاب مشهور خود به نام مروج الذهب – التنبیه و الاشراف این دریای ایرانی را به نام حقیقی اش یعنی دریای پارس آورده است .


10 - ابن المطهر المقدسی در کتاب تاریخ خود ( ا لبلدء و ا لتواریخ ) نام دریای پارس را ذکر نموده است .


11 - ابن حوقل در کتاب صوره الارض نام دریای پارس را آورده است .


12 - المقدسی در کتاب احسن التقاسیم فی معرفه الاقالیم نام دریای پارس را نوشته است .


13 - ابوریحان بیرونی فیلسوف بزرگ ایرانی در کتاب عظیم التفهیم لاوائل صناعه التنجیم نام دریای پارس را ذکر نموده است .


14 - ابوعبدالله محمد بن محمد معروف به الشریف الادریسی در کتاب نزهه المشتاق فی اختراق الافاق نام دریای فارس را به روشنی چند بار آورده است .


15 - ابن بلخی در کتاب فارسنامه اش که یکی از مشهور ترین کتب تاریخی است نام دریای پارس را آورده است .


16 - یاقوت حموی در کتاب معجم البلدان نام دریای پارس را ذکر نموده است .


17 - زوینی در کتاب آثار البلاد و اخبار العباد و عجایب المخلوقات و غرائب الموجودات نام دریای پارس را آورده است .


18 - ابوالفداء در کتاب تقویم البلدان نام دریای پارس را نوشته است .


19 - شمس الدین ابوعبدالله محمد ابن ابی طالب در کتاب نخبه ا لدهرفی عجایب البروالبحر نام دریای پارس را ذکر نموده است .


20 - شهاب الدین احمد بن عبدا لوهاب در کتاب نهایت الارب فی فنون ا لعرب نام دریای پارس را ذکر نموده است .


21 - حمدالله مستوفی قزوینی در کتاب نزهه القلوب نیز نام دریای پارس را آورده است .


22 - ابن بطوطه در سفرنامه خود به نام تحفه النظار فی غرایب الامصار و غرائب الاسفار نیز نام دریای پارس را ذکر کرده است.


23 - حاج خلیفه در کتاب کشف الظنون نیز از دریای پارس نام آورده است .

24 - در تمامی نقشه‌ها و اطلس‌های مهم تاریخی، چه در قرون قبل و چه بعد از میلاد و چه در دوره معاصر، شاهراه آبی جنوب ایران را با نام خلیج فارس ثبت نموده‌اند. در کشورهای غیر عربی به ندرت و آنهم در اثر اشتباه و یا تطمیع، بعضاً نام مجعول بکار می‌رود، ولی هنوز علی‌رغم هزینة سنگین بعضی کشورهای عربی، رسانه‌های گروهی معتبر جهان که بر اصل بی طرفی پایبند هستند و دلارهای نفتی شیخهای عربی خلیج فارس هنوز بر آنان اثری نکرده است نام اصیل و تاریخی این منطقه کهن را حفظ نموده‌اند. در کشورهای عربی نیز در کتب درسی و نقشه‌های رسمی همواره تا دهه 70 نام خلیج فارس به کار برده شده است، مانند اطلس «العراق فی الخوارط القدیمه» دکتر احمد سوسه، المجمع العلمی العراقی، مطبعه المعارف، بغداد، 1959 که مشتمل بر 40 نقشه از منابع عربی قرون وسطی با ذکر نام خلیج فارس است. هنوز هم بسیاری از نویسندگان بی‌طرف که به زنجیر تطمیع و تهدیدآلوده نمی‌شوند، اصالت این نام را در نوشته‌های خود رعایت می‌کنند.

25 - در طول یک دهه گذشته کشورهای عربی در مورد اثبات ادعاهای ارضی خود نسبت به یکدیگر نقشه‌هائی تاریخی را در رسانه‌های گروهی خود منتشر و بعضاً به عنوان سند به دیوان بین‌المللی دادگستری تقدیم نموده‌اند که در آنها خلیج فارس با همین نام توصیف شده است. از جمله در دعاوی ارضی

26 - قطر و بحرین

27 - در دعاوی عربستان و قطر

28 - در دعاوی یمن و عمان

29 - دولت کویت در سال 1992 کتابی را مشتمل بر 80 نقشه و سند تاریخی تحت عنوان «الکویت فی الخراءط العالم» (کویت در نقشه‌های جهان) به چاپ رسانیده است که در همه این نقشه‌ها و اسناد تاریخی که از اطلس‌های مختلف گردآوری شده است، نام خلیج فارس وجود دارد.

30 - در سال 1994 اطلسی در کویت تحت نام «الکویت قراءه فی الخرایط التاریخیه» به همت عبدالله یوسف الغنیم به چاپ رسیده که حاوی حدود 200 نقشه با نام خلیج فارس است.

31 - در کتاب دیگری به نام «ریشه‌های کویت» (اصول الکویت المنشور العام) که در سال1991 در هلند به چاپ رسیده است، 15 نقشه تاریخی وجود دارد که در همگی نام خلیج فارس ثبت شده است. جالب اینکه یکی از مهمترین استنادات کویت که در هر سه اطلس مذکور به چاپ رسیده است، نقشه 1762 کارستون نیبور دانمارکی است. در نقشه مذکور تحت نام نقشه خلیج فارس جزایر سه‌گانه با نام ایرانی بومف و تنمب متعلق به ایران به ثبت رسیده است .

32 - اطلس «العراق فی الخوارط القدیمه» چاپ 1959که مشتمل بر 39 نفشه از منابع تاریخی عربی با ذکر نام خلیج فارس است.

33 - کتاب الخلیج الفارسی عبر التاریخ و القرون نوشته محمد میرزا (چاپ مکتبه النهضه، قاهره 1976) که مشتمل بر 52 نقشه از منابع عربی است با ذکر نام خلیج و بحر فارس روبرو می‌شویم.

34 - در کتاب اطلس تاریخ اسلام که در آمریکا و کشورهای عربی به ویژه مصر در سال‌های 1951 و 1955 چندین بار تجدید چاپ شده است، 16 نقشه وجود دارد که در همة آنها نام خلیج فارس برای آبهای جنوب ایران بکار رفته است.

35 - سلطان بن محمد القاسمی، حاکم شارجه، در تلاش برای اثبات ادعای واهی عربی بودن خلیج فارس اقدام به تهیه و خرید نقشه‌های تاریخی متعلق به سالهای 1478 تا 1931 نموده که اگر چه نیت و انگیزة اولیة گردآورنده اثبات ادعاهای عربی بوده است، ولی در پایان کار دریافته است که در کلکسیون نقشه‌های گردآوری شده که حدود 350 نقشه می‌باشد، در همگی خلیج فارس با همین نام ثبت شده است.

* از میان حدود 6 هزار نقشه تاریخی مربوط به قرون گذشته تا سالهای 1890 که در همة آنها خلیج فارس ثبت شده، فقط سه نقشه با نامهای خلیج بصره، خلیج قطیف و خلیج عربی از این منطقه نام برده‌اندکه همه می‌دانند که در خلیج بزرگ فارس دهها خلیج کوچکتر مانند، بصره، بحرین، قطیف، چابهار، سیراف و … وجود دارد که هنوز هم این نامها کاربرد محلی خود را دارد. اما در عین حال در اصالت و صحت این سه نقشه که عربها از آن استفاده‌های تبلیغاتی زیادی برده و آنرا روی جلد بسیاری از کتبی که تاکنون در مورد خلیج چاپ شده ترسیم کرده‌اند، به شدت تردید وجود دارد.

36 - در کتاب«الطا لس التاریخی للعالم الاسلامی فی العصور الوسطی(» عبد المنعم ماجد. علی البنا. دار الفکر العربی 1986 مکتبه القاهره الکبری رمز 25400 ) حدود 16 نقشه از جمله نقشه‌های شماره 2-3-7-8-9-10-16 مربوط به خلیج فارس با همین نام است.

37 - در کتاب اطلس «انساب العرب للعالم الاسلامی(» چاپ 1994 مکتبه القاهره الکبری رمز 25400) حدود 10 نقشه با ذکر نام خلیج فارس وجود دارد.

38 - کتاب«اعلام الجغرافیین العرب» نوشتة دکتر عبدالرحمن حمیده (دارالفکر المعاصر، دمشق، سوریه 1995) مختصری از مطالب 150 سیاح عرب و مسلمان و پنج نقشه تاریخی بر اساس مورخین صدر اسلام با ذکر نام خلیج فارس دارد .

* در تمام کتب و منابع دولتی کشورهای عربی تا دهه 60 میلادی همواره نام خلیج فارس یگانه نامی است که برای توصیف این پهنه آبی بکار رفته است. از جمله می توان به یکی از سرودهای ملی مصر که در آن جمله« حدودنا من خلیج الفارسیه حتی بحر الابیض» آمده است، اشاره کرد و کتابهای دیگری مانند:

39 - کتاب انورالسادات با عنوان«طغیان رود نیل سال (1957)»؛ کتاب الحسن بن طلال ولیعهد اردن هاشمی به نام «السعی نحو السلام»؛ کتاب «الاستعمار فی الخلیج الفارسی» و حتی فرهنگ لغتهای معتبر عربی مانند < المنجد> و دایره المعارفهای عربی مانند دایره المعارف

40 - اقتصادی لبنان( 1972) و راهنمای دولتی عراق( 1936) که همگی از آبراه جنوب ایران به نام خلیج فارس نام برده‌اند. اما از صدها نمونة دیگر در سایر کشورها به موارد ذیل بسنده می‌کنیم:

41 - در کتابخانة کنگرة آمریکا و کتابخانه آرگوسی نیویورک بیشتر از 200 نقشه تاریخی وجود دارد که خلیج فارس با نام اصلی در آنها ثبت شده است.

42 - در کتابخانه ملی بریتانیا (لندن)، کتابخانه و اسناد وزارت امور هند (لندن)، مرکز اسناد عمومی لندن و کتابخانة دانشکده مطالعات خاورشناسی لندن بیشتر از 300 نقشه دربردارندة نام خلیج فارس وجود دارد.

43 - در اداره آرشیو ملی پرتغال، دهها سند مهم تاریخی به زبانهای عربی، فارسی، ترکی و پرتغالی در خصوص جزایر ایرانی و خلیج فارس وجود دارد. در ادارة آرشیو وزارت خارجه ایران، وزارت خارجه فرانسه، وزارت خارجه روسیه، وزارت خارجه پرتغال، وزارت خارجه هلند، هند، آلمان، اسپانیا و ژاپن و در بسیاری از موزه‌ها، کتابخانه‌ها و حتی هتلها و یا آرشیوهای خصوصی چه در کشورهای عربی مانند مصر و چه کشورهای غیرعربی، صدها نقشة تاریخی با نام خلیج فارس وجود دارد. حتی در موزة کبیر قاهره که بر اساس یک لوحه سنگی عظیم، قبل از میلاد ترسیم شده است و از سال 1903 در کنار این لوح نصب است به نام خلیج فارس برمی‌خوریم. جالب توجه آنکه مؤسسة یونسکو به عنوان میراث بشریت به کتابی تحت عنوان نوادر اشاره می‌کند که در سال 1995 بر اساس اسناد کتابخانة اسکندریه چاپ شده است. در این کتاب ارزشمند همه‌جا با نام زیبای خلیج فارس روبروهستیم.

44 - مؤسسه دریای شرق با کمک دولت کرة جنوبی نیز در سال 2002 کتابی حاوی 100 نقشه تاریخی برای اثبات دعاوی خود در مورد دریای ژاپن (شرق) منتشر ساخت که در تمامی نقشه‌هائی که جنوب ایران را دربرگرفته‌اند (یعنی حدود 45 نقشه) نام خلیج فارس ثبت گردیده است.

45 - در آلمان اطلسی تاریخی حاوی تصاویر نقشه‌های موجود در موزه‌ها و آرشیو ای خصوصی آلمان چاپ شده که 15 مورد نقشه‌های جهان نام خلیج فارس را در بر دارد.

* حدود 30 اطلس تاریخی مربوط به قرون گذشته خلیج فارس را با همین نام ثبت کرده‌اند. از جمله:


46 - اطلس توماس هربرت 1628،
47 - اطلس پاریس دانشگاه لوساج 1863،
48 - اطلس آلمان 1861،
49 - اطلس پاریس انویلی 1760


50 - اطلس جغرافیای مدرن 1890 پاریس که دارای 10 نقشه با ذکر نام خلیج فارس است. این اطلس در مرکز اسناد ملی مصر (دار الوثائق قومی) نگهداری می‌شود و در نقشة شمارة 40 جزایر سه‌گانه ایران با رنگ و متعلق به ایران ترسیم شده است و ادعای امارات عربی را مردود کرده است. همچنین می‌توان از اطلس لندن 1873، اطلس ارنست امبروسیوس 1922، اطلس بیلفیلد 1899، اطلس هارمسورث قرن 19 لندن و ... در همین خصوص نام برد.

51 - دایره‌المعارف‌های جهان مانند ایرانیکا، فرانسه، دایره‌المعارف بریتانیکا، دایره‌المعارف لاروسکا، امریکانا و ... تمام دایره‌المعارف‌های مشهور از قدیم تاکنون خلیج فارس را با همین واژه ثبت نموده‌اند .


و هزاران نوشته دیگر که همگی سندی ماندگار از شکوه ایران بزرگ و نام جاودانه دریای پارس می باشد.