< > > خلیج فارس درقراردادها و معاهدات میان کشورهای عربی و قراردادهای بین المللی - خلیج فارس همیشه فارس < > <>
خلیج فارس همیشه فارس

PERSIAN GULF FOR EVER


   

نويسنده : MOHAMMAD-R ; ساعت ٩:٢٦ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢۱ مهر ۱۳۸٩

خلیج فارس
درقراردادها و معاهدات میان کشورهای عربی و قراردادهای بین المللی


در متون تمامی قراردادهای تاریخی میان ایران و کشورهای خارجی و یا میان اعراب و دولتهای خارجی منعقد شده از ابتدای تاریخ مکتوب وبویژه در چند قرن گذشته که بین دولتهای عربی منطقه و یا بین کشورهای اروپایی و کشورهای منطقه منعقد شده است هر جا نامی از پهنه آبی جنوب ایران به عمل آمده است در زبان فارسی و عربی با نام های خلیج فارس، بحر عجم و خلیج ایران همراه بوده است.


و در سایر زبانهای دنیا مترادف همین اسم بکار رفته است. این نام بیشتر از 1400 سال بطور مستمر در ادبیات مکتوب نه تنها از سوی اعراب، ترکها و ایرانیها بلکه در ادبیات تمام جهان بر پهنه آبی جنوب ایران اطلاق می‌شده است و وجود دهها کتاب مورخین و جغرافیانویسان و صدهها نقشه تاریخی و مجموعه اسناد و قراردادههای میان ایران ، اعراب و سایر کشورها دلیل بارز این امر است با مراجعه به کتاب مجموعه عهدنامه های تاریخی ایران و یا آرشیو وزارتخارجه نشان می دهد که نام خلیج فارس حد اقل در 25 عهدنامه تاریخی هزاره اول و دوم میلادی در فارسی ، عربی و ترکی با نامهای بحر فارس ، دریای پارس ، بحر عجم، دریای ایران و در نسخه های لاتین معادلها و مترادف های آنها بکار برده شده است از جمله آنها می توان به عهدنامه های ذیل اشاره نمود:


قرارداد 1622 برابر با 1031 قمری میان شاه عباس و ادوارد کنوک سفیر برتانیا و نماینده کمپانی هند شرقی.
فرمان کریم خان 1763 م در خصوص اعطای اختیارات به ویلیام اندروپرایس حاکم بریتانیا در خلیج فارس . در متن فارسی خلیج ایران

در عهد نامه 19 مجمل مارس 1809 ( 1224ق) ایران و انگلیس یا قرارداد جونز بریتانیا حاکمیت ایران را بر کل خلیج فارس برسمیت شناخته و متعهد شده است کشتی های انگلیس فقط از نقاطی که دولت ایران اجازه می دهد ؤ حق عبور داشته باشد . متن فارسی بحر العجم

در معاهده 1807 فین کن اشتاین . در فصل هشتم متن فارسی خلیج ایران

در من فارسی عهد نامه 12 ماده ای دولت ایران با سرگوراوزلی سفیر انگلیس به سال 1227 دارالخلافه طهران فصل ششم در خصوص بحر قلزم (سرخ) و فصل هشتم بحر العجم ذکر شده است.
عهدنامه جیمز موریه و هنری الیس در دارالخلافه طهران 1229برابر با 1814 در بند نهم متن فارسی بحر العجم بیان شده است.

معاهده 1851 ایران و انگلیس در خصوص منع تجارت برده در خلیج فارس .
عهدنامه صلح ایران و انگلیس معروف به معاهده صلح پاریس 1857 در فصل سیزدهم متن فارسی خلیج فارس بکار برده شده است.

معاهده 1882 منع تجارت برده . خلیج ایران

در عهد نامه تجارت ایران ویونان 1861 بند هشتم راجع به تجارت در خلیج فارس است که در متن فارسی خلیج فارس ومتن فرانسه پرسیک گلف بکار رفته است. در عهدنامه ایران و فرانسه 1808 برابر با 1222 با امضای ژنرال گاردان و میرزا شفیع نیز این عبارت بکار رفته است.

در فصل دوم معاهده ایران و اسپانیا 1870 متن فارسی خلیج فارس و متن اسپانیایی پرسیک گلف بکار رفته است. در نقشه های سرحدی ملحق به پروتوکل 1913 ایران و ترکیه خلیج فارس ذکر شده و رود زاب کوچک یا کیالو نهر عجم نامیده شده است در دهها معاهده دیگر نیز کلمه خلیج فارس بکار رفته که از بیان آن به جهت طولانی شدن خودداری می شود.

در فرامین پادشاهان ایرانی خطاب به حکام محلی خلیج فارس نیز از این پهنه آبی از خلیج عجم، دریای ایران و بحر فارس نام برده شده است و درطول تاریخ در همه کتب جغرافیایی و تاریخی در سراسر جهان نیز معادل و مترادف هایی که صفت ایرانی دارد آورده شده است.

از سال 1507 تا 1960 در تمامی قرارداها و معاهده هایی که پرتغالیها، اسپانیایی ها، انگلیسی ها، هلندی ها، فرانسویها،بلژیکی ها، روسها و آلمانیها با دولت ایران و یا هر کشور و یا پدیده سیاسی و یا امرای تحت الحمایه خود در منطقه امضا نموده اند، در زبانهای مختلف واژه های مترادف با خلیج فارس بکار برده اند.. حد اقل 10 مورد از اینگونه قراردادها که میان کشورهایی همانند کویت، عربستان، عثمانی، عمان و امارات متصالحه هم به زبان عربی و هم انگلیسی خلیج فارس بکار رفته است در فهرست ضمیمه شرح داده شده است.از جمله آن می توان به موارد ذیل اشاره نمود.

در قرارداد موسوم به قولنامه اتفاقیه بوشهر 1814 بین ویلیام بروس به نمایندگی از بریتانیا و حسن ابن محمد به نمایندگی از حسن ابن رحمه رهبر قواسم بحر فارس بکار رفته است .

در معاهده السلام 1820 که قراردارد صلح 11 ماده ای است و قرارداد معروف به " معاهده عمومی با امرای عرب خلیج فارس نامیده می شود و در 8 ژانویه 1820" میان اقوام و مشایخ متصالح در خلیج فارس به امضای ژنرال کایر و 11 نفر از روءسای قبایل عرب رسیده است کلمه بحر الفارسی در متن عربی و در ماده 6 بکار رفته است.
معاهده الهدنه البحریه الاولی ( قرارداد اول صلح در دریا) 21/5/1835 و معاهده الهدنه البحریه الثانیه ( قرارداد دوم صلح در دریا) 13/4/1836 و معاهده الهدنه البحریه الثالثه (قرارداد سوم صلح در دریا) 15/4/1837 و معاهده الهدنه البحریه الرابعه و منع حمل الرقیق قرارداد چهارم صلح در دریا و ایستا کردن سوداگری و یا حمل برده 17/4/1838

قرارداد1847 منع خرید و فروش برده که به امضای شیوخ امارات سواحل عربی خلیج فارس از جمله سلطان ابن صقر و سیوخ عجمان، دبی، شیخ ام فویین و شیخ زاید رسیده است.

معاهده دائمی صلح 1853 که به امضای شیوخ امارات سواحل عربی خلیج فارس رسیده است.
معاهده 1856 تجارت برده

معاهده متمم بر معاهده 1853 که در سال 1864 به امضای شیوخ امارات سواحل عربی خلیج فارس رسیده است.
معاهده 5 ماده ای 1879

معاهده منع شدن شیوخ عرب از بستن قرارداد با دولتهای بیگانه 1892

قرارداد بین شرکت نفت انگلو ایرانی و حاکم دبی کلمه فی الخلیج الفارسی موجود در این قرارداد بر روی جلد کتاب علی محمد راشد چاپ شده است.

در یادداشتهایی که منجر به استقلال کویت گردید و می توان آنرا قرارداد استقلال کویت نامید همه جا از عبارت خلیج الفارسی استفاده شده در عنوان یادداشت امیر کویت به نماینده ملکه انگلیس در خلیج فارس نیز چنین آمده است:
حضرت صاحب الفخامه المقیم السیاسی لصاحبه اجلاله فی الخلیج الفارسی المحترم.

بعد السلام و تحیه …. این سند که در تاریخ 19 ژوئن 1961 توسط عبد الله السالم الصباح امضا شده است طبق اصل 102 منشور سازمان ملل در دبیر خانه این سازمان به ثبت رسیده است و یک سند قابل استناد در دعاوی بین المللی است.
جزئیات بعضی از اینگونه معاهدات در کتاب خلیج فارس آرنولد ویلسن بیان شده است.

در ضمایم قرارداد الجزایر 1975 که به پیمان صلح میان ایران و عراق است نیز خلیج فارس بکار رفته است. در چندین معاهده دیگر که در همه آنها شیوخ خلیج فارس و بریتانیا و یا شیوخ خلیج فارس با سایر دول خارجی امضاء کنندگان قرار داد بوده اند خلیج فارس بکار برده شده است.

در گزارش نهایی کمیته فنی اعزامی از سوی سازمان ملل برای تعیین حدود مرزی کویت و عراق در سال 1996 همه جا از نام خلیج فارس استفاده شده است و در نقشه ضمیمه گزارش که به عنوان سند شورای امنیت منتشر شده است نیز خلیج فارس بکار رفته است.

در کتابی که تحت عنوان ، الاتفاقیات السیاسیه و الاقتصادیه التی عقدت بین الامارات ساحل عمان و بریتانیا 1806- 1971 . علی محمد راشد، منشورات اتحاد کتاب و ادباء الامارات، 1989 معاهده های سیاسی حقوقی و اقتصادی میان امارات متصالحه و دول بیگانه از سال 1806 تا 1971 منتشر شده در تمام معاهداتی که در این کتاب نام خلیج بکار رفته عبارت بحر فارس و خلیج فارس بکار رفته و تصویر یکی از معاهدات بر روی جلد کتاب با نام خلیج فارس وجود دارد .

به هر حال هیچ اصل و قاعده حقوقی اجازه نمی دهد که دولت واحدی و یا جند دولت به دلخواه خود و بنابر اهداف سیاسی به تغییر نام یک پهنه آبی بین المللی اقدام کنند بلکه بر عکس قطعنامه شماره 9 کنفرانس یکسان سازی اسامی جغرافیایی سازمان ملل 1381 برلین، صراحتاً نامهای تاریخی را میراث فرهنگی و تاریخی ملل دانسته و بطور ضمنی تغییر اینگونه نامها را محکوم می کند. اگرچه امروزه مترجمین عربی در ترجمه اسناد حقوقی و تاریخی و حتی مکاتبات وزارتخارجه انگلیس را ضمن تحریف با کلمه جعلی خلیج و یا خلیج عربی ترجمه می کنندولی این اقدام بر خلاف عرف ، منطق و حقوق بین الملل و برخلاف معاهدات بین المللی مربوط به مالکیت معنوی و معاهدات مربوط به امور علمی و فرهنگی است.